Zamonaviy davrning yashirin kasalligi: Anemiyaga e'tibor bering!
So‘nggi yillarda ko‘p uchrayotgan anemiya, ya’ni qon kamligi, qondagi gemoglobin darajasining pasayishi bilan belgilanadi. U ayniqsa bolalar, ayollar va keksalar orasida keng tarqalgan. Anemiyaga turli sabablar sabab bo‘lishi mumkin.
Anemiya nima va uning sabablari nimalar?
Anemiya — bu organizmga kislorod yetkazib berilmaydigan holatdir. Eng ko‘p uchraydigan sabablari: temir yetishmovchiligi, B12 vitamini yetishmovchiligi, revmatik kasalliklar, infeksiyalar, qon kasalliklari va ichki a’zolarning o‘sma kasalliklaridir.
Anemiyaning belgilari
Anemiya quyidagi belgilar bilan namoyon bo‘ladi:
-
Holatning pasayishi, tez charchash
-
Yurak urishining tezlashuvi
-
Soch to‘kilishi
-
Uyqusizlik
-
Tirnoqlarning mo‘rtlashuvi
-
Yuzning oqarib ketishi
-
Tildagi tekislik
-
Tirnoqlarning tekis bo‘lishi
-
Lab chetlarida yoriqlar
-
Yurakda shovqin, yurak yetishmovchiligi
-
Talok va jigarning kattalashuvi
-
To‘qimalarda kislorod yetishmovchiligi natijasida og‘riqlar, xotira susayishi, muvozanat buzilishi
B12 vitamini yetishmovchiligi va anemiya
Temir va B12 vitamini — organizmda ishlab chiqilmaydigan va faqat ovqat orqali olinadigan moddalar. Ularning tanqisligi odatda noto‘g‘ri ovqatlanish yoki hazm qilishdagi muammolar bilan bog‘liq. B12 yetishmovchiligi nafaqat anemiyaga, balki asab tizimi muammolariga ham olib keladi.
Davolanmagan anemiyaning oqibatlari
Agar anemiya davolanmasa, kislorod yetishmasligi tufayli barcha a’zolar zararlanadi. Yurak va o‘pka ko‘proq ishlaydi, bu esa yurak yetishmovchiligi, nafas qisishi, umumiy zaiflik, xotira buzilishi, og‘riqlar va oyoq-qo‘llarda uvishishga olib keladi.
Anemiyani davolash va oldini olish
Anemiya aniqlanganda, sababiga qarab davolash lozim. Agar sabab temir, B12 yoki fol kislotasi tanqisligi bo‘lsa, qo‘shimchalar bilan davolash mumkin. Ammo muammoning asl sababini aniqlash zarur. Agar erkaklarda yoki hayz ko‘rmaydigan ayollarda qon yo‘qotilishi bo‘lsa, ichki qon ketish ehtimoli bor. Shuning uchun endoskopiya va kolonoskopiya yordamida ichak va oshqozonni tekshirish tavsiya qilinadi.