Saratonni Erta Aniqlashning Ahamiyati
Saraton – bu g‘ayritabiiy hujayralar nazoratsiz ko‘payadigan kasallik bo‘lib, har bir turi har xil tezlikda rivojlanadi. Ba’zilari sekin o‘sadi, ba’zilari esa agressiv va tez tarqaladi.
Ko‘pchilik orasida “davolab bo‘lmaydigan kasallik” sifatida tanilgan saraton, aslida DAVOLANADIGAN KASALLIKDIR.
Bu davolanishning eng muhim bosqichi bu — erta tashxis.
Agar saraton butun organizmga tarqalsa, uni davolash ancha qiyinlashadi. Ammo erta bosqichda aniqlansa, davolash muvaffaqiyati 90% gacha yetishi mumkin.
Ginekologik Saratonlarda Erta Tashxis Usullari
Ginekologik saratonlarning ko‘pchiligi tashqi tomondan ko‘rinadigan va alomatlar beradigan bo‘lib, erta aniqlanishi mumkin. Faqat tuxumdon saratoni yashirin kechadi. Diqqat bilan kuzatish orqali ko‘pchilik hollarda erta tashxis qo‘yish mumkin.
Vulva (Tashqi jinsiy a’zo) Saratonini Erta Aniqlash
Vulva saratoni odatda yoshi katta ayollarda uchraydi va ko‘pincha oldindan rakka aylanishi mumkin bo‘lgan shikastlanishlar bilan boshlanadi. Qizarish, qichishish, dog‘, yara yoki qattiqlashgan joylar aniqlansa, darhol shifokorga murojaat qilish lozim.
Vaginal Saratonni Erta Aniqlash
Kam uchraydigan bu saraton asosan keksa ayollarda aniqlanadi. Vaginalda hosil bo‘lgan shikastlar erta aniqlanmasa, kech tashxislanadi.
Bachadon Bo‘yni Saratonini Erta Aniqlash
Bu saraton turi eng oson aniqlanishi mumkin bo‘lganidir. Pap-test orqali hujayradagi o‘zgarishlar aniqlanib, saraton rivojlanmasidan oldin davolanishi mumkin. Hech qanday alomat bo‘lmasa ham, muntazam tekshiruv tavsiya etiladi.
Bachadon bo‘yni saratoniga qarshi emlash 9–25 yoshdagi ayollarga tavsiya etiladi. Vaqtida qilingan emlash 90–95% himoya beradi.
Bachadon (Endometriya) Saratonini Erta Aniqlash
Bu saraton turi asosan menopauzadan keyin uchraydi. Menopauzada bo‘lgan ayolda qindan qon kelishi aniqlansa, darhol shifokorga murojaat etilishi va endometriyal biopsiya o‘tkazilishi kerak.
Tuxumdon Saratonini Erta Aniqlash
Bu saraton turi yashirin kechadi va erta aniqlash qiyin. Hozirda samarali skrining mavjud emas. BRCA genini ko‘targan ayollarda xavf yuqori. Har yillik ginekologik tekshiruvlar orqali tuxumdonlardagi o‘zgarishlar nazorat qilinishi kerak.
Ko‘krak Saratonini Erta Aniqlash
Ko‘krak saratoni shifokor ko‘rigida, o‘z-o‘zini ko‘krak tekshiruvi orqali va mamografiya bilan erta aniqlanishi mumkin. BRCA geni bo‘lgan ayollar muntazam tekshiruvlardan o‘tishi lozim.
