Karpal Tunneli Sindromi (KTS) Nima?

Karpal tunneli sindromi (KTS) — bemorlari yillar davomida sezmasdan azob chekadigan kasallik.

KTS barmoqlarga ta’sir qiluvchi median asab bilak ichidan o‘tib ketayotganda bosimga uchrashi yoki takroriy shikastlanishlarga duch kelishi natijasida rivojlanadi. Asab tolalari bosim tufayli to‘g‘ridan-to‘g‘ri zararlanishi, shuningdek, asabni oziqlantiruvchi kapillyarlarda qon aylanishining buzilishi kasallikning asosiy sabablaridir.

KTS ning Sabablari

KTS ning eng keng tarqalgan sabablari quyidagilardan iborat:

• Klaviaturada yozish,

• Xamir va go‘sht yoğirish,

• Qo‘l ishlarini bajarish,

• Sigir sog‘ish,

• Barmoqlarning haddan tashqari ko‘p harakatlanishiga sabab bo‘luvchi harakatlar.

Ba’zi kasalliklar KTS rivojlanishini tezlashtirishi mumkin, jumladan:

• Qandli diabet,

• Qalqonsimon bez kasalliklari,

• Bilak sinishlari yoki o‘smalar,

• Podagra (gut kasalligi),

• Uremiya.

Bemorlar avval barmoqlarida uyushish va sanchish his qilishadi, keyin esa og‘riq bilakdan birinchi uch barmoqqa tarqalib boradi. Kundalik faoliyatlari sababli bemorlar bu alomatni ko‘p sezmaydi, lekin kechasi alomatlar kuchayadi va ertalab barmoqlarni yopish juda qiyinlashishi mumkin.

KTS ni O‘zim Qanday Aniqlashim Mumkin?

Agar birinchi uchta barmog‘ingizda (bosh barmoq, ko‘rsatkich va o‘rta barmoq) uyushish, sanchish yoki og‘riq his qilsangiz, bu KTS mavjudligidan shubhalanish uchun yetarli.

Agar bilagingiz ichki qismidagi o‘rtacha joyga bir necha nuqtada bosganingizda elektr tokiga o‘xshash sezgi yoki uyushish his qilsangiz, sizda karpal tunneli sindromi bo‘lishi ehtimoli katta.

KTS dan Qanday Himoyalanish Mumkin?

KTS ni oldini olish uchun bilakni zo‘riqtiruvchi takroriy harakatlardan iloji boricha qochish kerak:

• Ergonomik klaviatura va bilak tayanchli sichqoncha ishlatish,

• Qo‘lda sigir sog‘ish o‘rniga sog‘ish mashinasidan foydalanish,

• Qo‘lning ustida yotmaslik,

• Xamir va go‘sht yoğirishni kamaytirish,

• Pens, qirg‘ich, ketmon kabi asboblarni ishlatishda ish qo‘lqopidan foydalanish.

KTS dan Shubhalansam Nima Qilishim Kerak?

Agar KTS dan shubhalansangiz, alomatlaringizning og‘irligi qaysi chorani ko‘rish kerakligini belgilaydi. Asab o‘tkazuvchanligini o‘lchash uchun EMG testi talab qilinadi, va siz nevrolog, fizik davolash mutaxassisi, ortoped yoki neyrojarrohga murojaat qilishingiz kerak.

Agar shifokor asabning qisilib qolganiga shubha qilsa, u sizni EMG testiga yo‘naltiradi. Ushbu test davomida bilagingizdagi turli nuqtalarga elektr impulslari beriladi, va ba’zan muskul ichiga ingichka ignalar kiritilib qo‘shimcha tekshiruvlar o‘tkaziladi.

Natijalar sizga asab tolalarining holati, har qanday shikastlanish darajasi va joylashuvi haqida ma’lumot beradi. Ba’zi laboratoriyalar asabning qisilib qolishini yengil, o‘rta yoki og‘ir darajada deb tasniflaydi. Qo‘shimcha aniqlik uchun bilakning ultratovush va MRI tasvirlari ham olinishi mumkin.

KTS ni Davolash: Dori, Jarrohlik yoki Fizik Davolash?

Davolash asab shikastlanishining EMG testida ko‘rsatilgan darajasiga bog‘liq:

• Yengil holatlar: Dori-darmon, himoya choralar va mashqlar bilan davolash.

• O‘rta va og‘ir holatlar: Ko‘pincha jarrohlik talab etiladi.

Davolash usullari quyidagilardan iborat:

• Bilak tayanchi,

• Steroidli ukollar,

• Dori-darmonlar,

• Fizik terapiya mashqlari.

Eng muhim narsa KTS ni oldini olish va rivojlanishiga to‘sqinlik qilishdir. Shifokoringiz bilan maslahatlashib eng mos usulni tanlashingiz kerak.

Sizga sog‘lom kunlar tilayman!