Homiladorlik Diabeti: Aniqlash va Xavf-Omirlar
Homiladorlikning taxminan 6% holatlarida uchraydigan homiladorlik diabeti ikkita shaklda boʻlishi mumkin: homiladorlikdan oldin mavjud boʻlgan qandli diabet yoki homiladorlik davomida paydo boʻladigan qandli diabet. Homiladorlik diabetining aksariyati homiladorlik davomida rivojlangan shaklda namoyon boʻladi.
Homiladorlik diabetini aniqlash uchun 24-28 haftalar orasida glukoza yuklash testi oʻtkaziladi. Biroq, xavf ostidagi ayollarga—masalan, oldingi homiladorligida diabet aniqlangan, sababi nomaʼlum boʻlgan homiladorlik yoʻqotishlarini boshdan kechirgan, homiladorlikdan oldin ortiqcha vaznga ega boʻlgan, 35 yoshdan katta boʻlgan, yaqin qarindoshi diabet bilan kasallangan, homiladorlik davomida ortiqcha homila suyuqligi boʻlgan yoki ilgari 4000 grammdan ortiq vaznga ega chaqaloq tugʻgan ayollarga—test 24-haftadan oldin oʻtkazilishi yoki keyingi bosqichlarda qayta takrorlanishi kerak boʻlishi mumkin. Koʻpchilik homilador ayollar diabet belgilari sezilmaydi, va bu holat faqat tahlillar orqali aniqlanadi.
Glukoza yuklash testi xalqaro miqyosda tan olingan usul boʻlib, test paytida berilgan 50–75 yoki 100 gramm shakar homilaga zarar yetkazmasligi aniq isbotlangan. Ushbu testning xavfi faqat qon olish uchun igna ishlatilishi bilan cheklangan. Dunyo boʻylab sogʻliqni saqlash vazirliklari ushbu testni onaning va chaqaloqning sogʻligʻini himoya qilish uchun majburiy qilish boʻyicha ish olib borishmoqda. Mediada ushbu testning ona va chaqaloq uchun xavf tugʻdirishi haqida tarqatilgan maʼlumotlar ilmiy haqiqatni aks ettirmaydi.
Agar test oʻtkazilmasa, homiladorlik diabeti nazorat qilinmagan qon shakar darajalariga olib kelishi mumkin. Bu ona uchun buyrak infektsiyalari, doimiy vaginal zamburugʻ infeksiyalari kabi kasalliklarga nisbatan himoyasiz holat yaratishi, shuningdek, juda jiddiy diabetik ketoatsidoz asoratlari xavfini oshirishi mumkin. Homiladorlikda diabet bilan kasallangan ayollarning chaqaloqlarida anomaliya rivojlanish xavfi oddiy homiladorliklardagi bilan deyarli bir xil. Ammo qon shakarining keskin koʻtarilishi yoki tushishi tufayli chaqaloqning onaning qornida kutilmaganda vafot etish ehtimoli yuzaga kelishi mumkin. Ayniqsa, davolashni e’tiborsiz qoldirgan yoki mavjud diabet holatidan bexabar ayollarning chaqaloqlarida ushbu xavf juda yuqori. Yuqori qon shakar darajasi chaqaloqning ortiqcha vaznda tugʻilishiga, tugʻilish paytida travmaga bogʻliq muammolar yuzaga kelishiga sabab boʻlishi mumkin. Eng koʻp uchraydigan muammo chaqaloqda kislorod yetishmovchiligi boʻlishidir. Bundan tashqari, chaqaloqda qon shakarining tushishi, qonida kalsiy darajasining pasayishi tufayli erta bosqichda tutqanoqlar yuzaga kelishi mumkin. Yana homiladorlik diabeti bilan kasallangan onalarning chaqaloqlarida oʻpka yetarlicha rivojlanmagani sababli nafas olishda qiyinchilik va sariq kasallik kabi jiddiy muammolar kuzatilishi mumkin.
