Gripp (Influenza)
Influenza – bu o‘tkir, o‘z-o‘zidan cheklanadigan kasallik bo‘lib, A va B turdagi influenza viruslari sababli yuzaga keladi va yuqori isitma hamda har qish turli darajadagi epidemiyalar bilan namoyon bo‘ladi.
Influenza yuqori nafas yo‘llari infektsiyalaridan uchta muhim jihati bilan farq qiladi:
-
U epidemiyalarga sabab bo‘ladi, ya’ni aholi orasida tez tarqaladi.
-
U yuqori darajadagi isitma bilan kechadi, boshqa infektsiyalardan farqli ravishda.
-
Pnevmoniya kabi asoratlarga olib kelishi mumkin, bu esa o‘lim darajasini oshiradi.
Pandemiyalar va Epidemiyalar
Influenza pandemiyasi odatda bitta geografik hududdan boshlanadi va sayohat yo‘llari orqali tez tarqaladi. U barcha yosh guruhlariga ta’sir qiladi, lekin o‘lim darajasi sezilarli darajada oshmasligi mumkin.
Pandemiya boshlanganida infeksiya tez tarqaladi, uch hafta ichida eng yuqori cho‘qqiga erishadi va sakkiz hafta ichida tugaydi. Infeksiya darajasi bolalar va chaqaloqlarda kattalarga nisbatan yuqori, lekin kasalxonaga yotqizish darajasi kattalarda ko‘proq uchraydi.
Har bir epidemiya yoki pandemiyaning ko‘lami quyidagilarga bog‘liq:
-
Yangi virusdagi antigenik o‘zgarish darajasi.
-
Virus shtammining virulentligi.
-
Jamiyatdagi mavjud immunitet darajasi.
Shimoliy Amerikadagi tipik epidemiya paytida hujum darajasi katta populyatsiyalarda 10–20%, maxsus guruhlar (maktab o‘quvchilari, qarilar uyi aholisi) orasida esa 40–50% bo‘lishi mumkin.
Kasalxonaga yotqizish darajasi eng yuqori:
-
0–4 yoshdagi bolalarda (sog‘lom bolalar uchun 1000/100,000, yuqori xavfli bolalar uchun 500/100,000).
-
65 yoshdan oshgan kattalarda (sog‘lom odamlarda 200/100,000, yuqori xavfli odamlarda 1000/100,000 dan ortiq).
