Bilasizmi?

Gemorroy (basur) eng keng tarqalgan kasalliklardan biridir. Aholining yarmidan ko‘pi hayotining ma’lum bosqichida gemorroy bilan duch keladi, odatda 30 yoshdan keyin rivojlanadi. Ko‘plab bemorlar yillar davomida bu kasallik bilan yashaydi va kechroq shifokorga murojaat qiladi. Dunyoda millionlab odamlar bu muammoga duch kelmoqda. Yaxshi xabar shundaki, zamonaviy jarrohlik usullari bilan bu muammo og‘riqsiz hal etilishi mumkin.

Gemorroy Nima?

Gemorroy — bu anal sohadagi tomirli to‘qima yostiqchalari bo‘lib, tomirlarning shishishi natijasida paydo bo‘ladi.

Gemorroyning Turlari

Gemorroy ichki va tashqi turlarga bo‘linadi.

• Ichki gemorroy to‘g‘ri ichakning ichida joylashgan. Uni faqat tashqariga chiqqanda, qonaganda yoki shilimshiq ajratganda sezishingiz mumkin. Og‘riqsiz qon ketishi va tashqariga chiqqan kista eng keng tarqalgan belgilar hisoblanadi. Shifokor ko‘rigidan o‘tish orqali ichki gemorroy borligini aniqlash mumkin.

• Tashqi gemorroy — bu anal teshigi atrofidagi kichik shishlar. Odatda og‘riqsiz, lekin agar qon ivishi yuz bersa, ko‘k rangga kirib, kuchli og‘riq berishi mumkin. Aks holda, odatdagi teri rangida bo‘ladi. Tashqi gemorroy shishish, qichishish, yonish va noqulaylikka sabab bo‘lishi mumkin.

Gemorroy Nima Sababdan Rivojlanadi?

Gemorroyning aniq sababi nomalum, lekin uzoq vaqt tik turish anal tomirlarda bosimni oshiradi, bu esa gemorroy rivojlanishiga olib keladi.

Boshqa omillar quyidagilar:

• Yosh

• Surunkali ich qotishi yoki ich ketishi

• Homiladorlik

• Irsi omillar

• Semizlik

• Ich chiqarish paytida haddan tashqari kuchanish

• Laksativ yoki klizma vositalarini haddan tashqari ishlatish

• Hojatxonada uzoq vaqt (5 daqiqadan ortiq) qolish

Sababi qanday bo‘lishidan qat’i nazar, anal sohadagi tomirlar kengayib, noziklashib va qon ketishiga sabab bo‘lishi mumkin. Agar haddan tashqari kuchanish davom etsa, gemorroy tashqariga chiqib, qo‘l bilan seziladigan darajaga yetadi.

Gemorroyning Eng Ko‘p Uchraydigan Belgilari

• Ich chiqarish paytida qon ketishi

• Anal sohada shish yoki kista paydo bo‘lishi

• Anal qichishish

• Og‘riq va noqulaylik

• Hassas va sezgir shishlar

Sizda Haqiqatan Gemorroy Bormi?

Ko‘pgina bemorlar qon ketish, qichishish, og‘riq, shishish yoki bezovtalik kabi belgilarni darhol gemorroy bilan bog‘lashadi. Shifokorga murojaat qilish orqali polip, kolit yoki yo‘g‘on ichak saratoni kabi jiddiy kasalliklarni istisno qilish kerak. Agar makatdan qon ketayotgan bo‘lsa, darhol shifokorga murojaat qiling. Anal qichishish kamdan-kam hollarda gemorroy sababli yuzaga keladi.

Davolash Usullari

Davolash jarrohlik va jarrohlik bo‘lmagan usullarni o‘z ichiga oladi.

Jarrohlik Bo‘lmagan Davolash

Ko‘p hollarda parhezni o‘zgartirish muammoga yechim bo‘lishi mumkin. Shifokorlar quyidagi tavsiyalarni berishadi:

• O‘simlik tolalari ko‘p bo‘lgan mahsulotlar iste’mol qilish

• Xolesterol darajasi yuqori ovqatlardan saqlanish

• Kuniga kamida 5 stakan suv ichish

Gemorroy uchun Dori-Darmonlar

• Ko‘p tolali ovqatlar iste’mol qilish va suv ichish

• Hayvon yog‘lari iste’molini kamaytirish

• Har kuni jismoniy faollikka e’tibor berish

• Ortga qaytariladigan hojatga borish odatlaridan saqlanish

• Hojat chiqarishda haddan tashqari kuchanishdan saqlanish

• Shifokor tomonidan belgilangan dorilarni (maz yoki sham) ishlatish

• Kuniga 10 daqiqalik iliq suvda vannalar qabul qilish

Bu choralar bilan 2–7 kun ichida simptomlar kamayadi, 4–6 hafta ichida esa seziladigan shish kichrayadi. Agar doimiy kuchli og‘riq mavjud bo‘lsa, tromb hosil bo‘lgan gemorroy bo‘lishi mumkin, bu holat darhol tibbiy aralashuvni talab qiladi.

Minimal Invaziv Davolash

• Bantlash (Rubber Band Ligatsiya): Gemorroyning qon ta’minotini to‘xtatib, bir necha kun ichida sekin-asta qisqarishiga olib keladi.

• Koagulyatsiya: Yengil yoqish yordamida qon ketishini to‘xtatish va gemorroy hajmini kamaytirish.

• Inyeksiya: Gemorroyning kichrayishini rag‘batlantirish uchun maxsus suyuqlik yuboriladi.

Bu usullar faqat ichki gemorroy uchun ishlatiladi. Tashqi gemorroyga qo‘llash juda kuchli og‘riq keltiradi.

Jarrohlik Davolash

Katta hajmdagi gemorroy jarrohlik bo‘lmagan usullarga javob bermaydi. Quyidagi holatlarda jarrohlik zarur:

• Tromb hosil bo‘lgan tashqi gemorroy va kuchli og‘riq

• Bantlash usuliga javob bermagan ichki gemorroy

• Tashqariga chiqqan va joyiga qaytarib bo‘lmaydigan gemorroy

• Doimiy qon ketishiga sabab bo‘layotgan gemorroy

Gemorroy kesib tashlash yoki maxsus asbob bilan joyiga tikish orqali jarrohlik yo‘li bilan davolanadi. Lokal anesteziya ostida amalga oshiriladi va kasalxonada yotish talab etilmaydi.