Allergiya nima? Belgilari va turlari

Allergiya — bu immun tizimining odatda zararli bo'lmagan moddalar, masalan, gul changi, chang yoki ba'zi oziq-ovqatlarga nisbatan haddan tashqari reaksiya ko'rsatishidir. Bu moddalar allergenlar deb ataladi va turli xil simptomlarni keltirib chiqarishi mumkin.

Allergiya Belgilari

Allergiya belgilari allergen turiga qarab farqlanadi, lekin odatda quyidagilarni o'z ichiga oladi:

• Burun oqishi yoki tiqilishi

• Aksirish

• Qichishish (burun, ko'zlar, teri)

• Ko'zlarda yoshlanish va qizarish

• Yo'tal

• Nafas olishda qiyinchilik

• Teri toshmalari yoki qichishish

• Ko'ngil aynishi, qusish yoki diareya

Allergiya Turlari

• Allergik Rinit (Saman Bezgagi): Gul changi yoki chang akarlariga nisbatan burun yo'llarining yallig'lanishi.

• Allergik Astma: Allergiyalar tomonidan qo'zg'atilgan nafas yo'llarining yallig'lanishi.

• Allergik Kon'yunktivit: Ko'zlarning allergenlarga nisbatan yallig'lanishi.

• Urtikariya (Qichishish): Allergik reaktsiyalar natijasida terida paydo bo'ladigan qichishish va toshmalar.

• Oziq-ovqat Allergiyasi: Muayyan oziq-ovqatlarga nisbatan immun tizimining reaksiya ko'rsatishi.

• Atopik Dermatit (Egzema): Teri qurishi va qichishishi bilan kechadigan surunkali holat.

• Hasharot chaqishi Allergiyasi: Hasharot zahariga nisbatan kuchli reaktsiyalar, anafilaksiyani keltirib chiqarishi mumkin.

• Anafilaksiya: Tez rivojlanadigan, hayot uchun xavfli allergik reaksiya bo'lib, darhol tibbiy yordam talab qiladi.

Allergiya Testlari

Allergiyalarni aniqlash uchun quyidagi testlar qo'llaniladi:

• Teri Prik Testi: Teri ostiga kichik miqdorda allergenlar yuborilib, reaktsiya kuzatiladi.

• Yamoq Testi: Allergenlar teriga yamoq orqali qo'llanilib, kechikkan reaktsiyalar aniqlanadi.

• Qon Testi (IgE): Qonda muayyan IgE antikorlarining darajasi o'lchanadi.

Allergiya Davolash

Allergiyani boshqarishning uchta asosiy usuli mavjud:

1. Allergenlardan Qochish: Ma'lum allergenlardan uzoq turish.

2. Dori-darmonlar: Antigistaminlar, kortikosteroidlar va boshqa dorilar yordamida simptomlarni nazorat qilish.

3. Immunoterapiya: Allergenlarga asta 

   asta tanishtirish orqali organizmning ularga bo‘lgan sezuvchanligini kamaytirish.

   Allergiyasi bo‘lganlar uchun tavsiyalar

4. Agar bolada allergiya xavfi yuqori bo‘lsa, 6 oygacha ona sutidan ajratmaslik kerak.

5. Uy ishlarida niqob taqish foydali.

6. Allergiya bir qaraganda zararsiz ko‘rinsa-da, jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin. Belgilari sezilganda shifokorga murojaat qilish zarur.

7. Chekishni tashlash zarur.

8. Parfyum, xona spreyi va dezodorantlardan foydalanmaslik tavsiya etiladi.

9. Uyda o‘simlik va hayvon saqlamaslik kerak.

10. Gul changi ko‘payadigan mavsumlarda deraza va eshiklarni yopiq tutish lozim.

11. Tayyor ovqatlar va konservantlardan uzoq turish kerak.

12. Kimyoviy moddalarning hidlaridan himoyalanish choralari ko‘rilishi lozim.